Tennis là một trong những môn thể thao được yêu thích nhất trên thế giới nhờ tính đối kháng cao, đòi hỏi sự kết hợp giữa kỹ thuật, chiến thuật và thể lực. Để có thể theo dõi hoặc trực tiếp thi đấu, việc nắm rõ luật chơi tennis là điều vô cùng cần thiết. Không chỉ giúp người chơi tránh phạm lỗi, hiểu đúng luật còn góp phần nâng cao kỹ năng và khả năng xử lý tình huống trên sân.

Thực tế, nhiều người mới làm quen với bộ môn này thường nhầm lẫn giữa cách tính điểm, quy định giao bóng hay các lỗi trong trận đấu. Vì vậy, bài viết dưới đây sẽ tổng hợp đầy đủ luật chơi tennis cơ bản, đồng thời giải thích chi tiết các quy định trong luật quần vợt theo tiêu chuẩn của Liên đoàn Quần vợt Quốc tế (ITF).

Luật chơi tennis được quy định bởi tổ chức nào?

Toàn bộ luật chơi tennis trên thế giới hiện nay được quản lý và ban hành bởi Liên đoàn Quần vợt Quốc tế (International Tennis Federation – ITF). Đây là tổ chức chịu trách nhiệm xây dựng các quy định liên quan đến thi đấu, sân bãi, trang thiết bị và cách tổ chức giải đấu.

Mọi giải đấu chuyên nghiệp như Grand Slam, Davis Cup, ATP Tour hay WTA Tour đều áp dụng bộ luật thống nhất của ITF. Một số giải đấu có thể bổ sung quy định riêng, chẳng hạn như sử dụng công nghệ Hawk-Eye hoặc luật giao bóng đồng hồ đếm ngược, nhưng các nguyên tắc cơ bản vẫn không thay đổi.

Hiểu rõ luật giúp người chơi:

• Biết cách tính điểm chính xác.

• Không mắc lỗi giao bóng hoặc lỗi vị trí.

• Biết khi nào được đổi sân.

• Hiểu các tình huống trọng tài xử lý.

• Nâng cao chiến thuật thi đấu.

Đối với khán giả, việc nắm được luật quần vợt cũng giúp theo dõi trận đấu dễ dàng hơn và hiểu được những quyết định của trọng tài.

Kích thước sân tennis theo luật thi đấu

Kích thước sân đánh đơn

Trong thi đấu đơn, sân tennis có kích thước tiêu chuẩn như sau:

• Chiều dài sân là 23,77 mét.

• Chiều rộng sân là 8,23 mét.

• Chiều cao lưới ở giữa là 0,914 mét.

• Hai đầu lưới cao khoảng 1,07 mét.

Đây là kích thước được sử dụng trong tất cả các giải đấu chuyên nghiệp trên thế giới.

Kích thước sân đánh đôi

Nếu thi đấu đôi, chiều dài sân không thay đổi nhưng chiều rộng được mở rộng thành 10,97 mét. Hai phần sân mở rộng được gọi là hành lang đánh đôi và chỉ được sử dụng trong các trận đôi.

Các đường kẻ quan trọng trên sân

Một sân tennis tiêu chuẩn gồm nhiều đường kẻ với chức năng khác nhau.

• Đường cuối sân là giới hạn phía sau.

• Đường biên dọc quy định phạm vi bóng trong sân.

• Đường giao bóng chia sân thành các ô giao bóng.

• Đường giữa sân dùng để xác định khu vực phát bóng.

Việc hiểu đúng ý nghĩa từng đường kẻ là một trong những kiến thức đầu tiên của luật chơi tennis cơ bản.

Luật giao bóng trong tennis

Người giao bóng đứng ở đâu?

Người giao bóng phải đứng phía sau đường cuối sân và giữa vạch trung tâm với đường biên dọc. Trong suốt quá trình giao bóng, chân không được chạm vào:

• Đường cuối sân.

• Bên trong sân.

• Đường giữa.

• Nếu vi phạm sẽ bị tính là lỗi chân (Foot Fault).

Trình tự giao bóng

Người giao bóng thực hiện phát bóng từ ô bên phải trước.

• Nếu ghi điểm sẽ tiếp tục phát sang ô bên trái.

• Hai người thay phiên giao bóng sau mỗi game.

• Đây là một trong những quy định quan trọng nhất của luật quần vợt mà mọi người chơi đều phải nắm.

Khi nào giao bóng hợp lệ?

Một cú giao bóng được tính hợp lệ khi:

• Bóng bay qua lưới.

• Rơi đúng ô giao bóng chéo sân.

• Không chạm vật cản.

• Không phạm lỗi chân.

Nếu bóng chạm mép trên lưới nhưng vẫn rơi đúng ô giao bóng thì được gọi là “Let” và người chơi sẽ được giao lại.

Lỗi giao bóng

Một số lỗi phổ biến gồm:

• Giao bóng ra ngoài ô quy định.

• Bóng không qua lưới.

• Chạm chân vào vạch cuối sân.

• Ném bóng nhưng không thực hiện cú đánh.

Nếu mắc lỗi ở lần giao đầu tiên, người chơi được giao lần hai. Nếu tiếp tục mắc lỗi sẽ bị xử thua điểm đó.

Cách tính điểm trong luật chơi tennis

Điểm số trong một game

Khác với nhiều môn thể thao khác, tennis sử dụng hệ thống điểm rất đặc biệt.

• Điểm đầu tiên được tính là 15.

• Điểm thứ hai là 30.

• Điểm thứ ba là 40.

• Điểm thứ tư sẽ thắng game nếu hơn đối phương ít nhất hai điểm.

Hệ thống tính điểm này đã tồn tại hàng trăm năm và vẫn được duy trì cho đến ngày nay.

Trường hợp Deuce

Nếu hai bên cùng đạt 40-40 thì trận đấu bước vào Deuce.

• Người thắng điểm tiếp theo sẽ có Advantage.

• Nếu tiếp tục thắng sẽ kết thúc game.

• Nếu để đối phương ghi điểm, tỷ số quay trở lại Deuce.

Điều này khiến nhiều game kéo dài hàng chục phút và tạo nên những màn rượt đuổi hấp dẫn.

Cách tính Set trong luật chơi tennis

Sau khi hiểu cách tính điểm trong từng game, người chơi cần nắm rõ cách xác định một set đấu. Đây là nội dung quan trọng trong luật chơi tennis vì kết quả của mỗi trận đấu được quyết định dựa trên số set thắng.

Điều kiện để thắng một set

Một tay vợt sẽ giành chiến thắng trong một set khi thắng ít nhất 6 game và nhiều hơn đối thủ tối thiểu 2 game.

Ví dụ:

• Tỷ số 6-0, 6-1, 6-2, 6-3 hoặc 6-4 đều được tính là thắng set.

• Nếu tỷ số là 6-5, trận đấu vẫn chưa kết thúc vì người dẫn trước chỉ hơn 1 game.

• Người chơi cần thắng thêm để đạt tỷ số 7-5 hoặc bước vào loạt Tie-break nếu giải đấu áp dụng luật này.

Đây là quy định phổ biến trong luật chơi tennis cơ bản được áp dụng ở hầu hết các giải đấu chuyên nghiệp và nghiệp dư.

Khi nào phải đánh Tie-break?

Nếu hai tay vợt hòa nhau 6-6 trong một set, đa số giải đấu sẽ sử dụng Tie-break để xác định người thắng set. Trong Tie-break:

• Người chơi cần đạt 7 điểm trước.

• Phải dẫn trước đối thủ ít nhất 2 điểm.

• Nếu tỷ số tiếp tục là 6-6, 7-7 hoặc 8-8 thì hai bên sẽ tiếp tục thi đấu cho đến khi tạo được cách biệt 2 điểm.

Ví dụ:

• 7-5 kết thúc Tie-break.

• 8-6 kết thúc Tie-break.

• 10-8 cũng được chấp nhận nếu chưa có người tạo khoảng cách 2 điểm.

Một số giải Grand Slam hiện nay còn áp dụng Super Tie-break ở set quyết định nhằm rút ngắn thời gian thi đấu.

Luật thắng một trận tennis

Thi đấu 3 set thắng 2

Đây là thể thức phổ biến trong các giải ATP 250, ATP 500, ATP Masters 1000, WTA Tour và phần lớn các giải phong trào. Người chơi nào thắng 2 set trước sẽ giành chiến thắng chung cuộc.

Ví dụ:

• 6-3, 6-4

• 6-7, 6-2, 6-1

• 7-5, 4-6, 6-3

Thi đấu 5 set thắng 3

Các nội dung đơn nam tại Grand Slam thường áp dụng thể thức 5 set. Người thắng 3 set trước sẽ giành chiến thắng. Chính vì vậy, nhiều trận đấu Grand Slam có thể kéo dài hơn 4 hoặc 5 giờ đồng hồ, đòi hỏi thể lực và tinh thần rất lớn.

Quy định đổi sân trong luật chơi tennis

Khi nào người chơi đổi sân?

Theo luật quần vợt, hai tay vợt sẽ đổi sân sau:

• Game đầu tiên kết thúc.

• Sau mỗi 2 game tiếp theo.

• Sau khi kết thúc mỗi set.

• Trong Tie-break cũng có quy định đổi sân riêng.

Việc đổi sân giúp đảm bảo tính công bằng khi điều kiện ánh sáng, gió hoặc mặt sân ở hai bên có sự khác biệt.

Thời gian nghỉ giữa các lần đổi sân

Theo dõi tin tức thể thao thường xuyên với môn quần vợt cũng biết được người chơi được nghỉ khoảng 90 giây khi đổi sân. Sau khi kết thúc một set, thời gian nghỉ kéo dài khoảng 120 giây trước khi bước vào set tiếp theo. Trong thời gian này, vận động viên có thể uống nước, lau mồ hôi và trao đổi ngắn với đội ngũ hỗ trợ nếu giải đấu cho phép.

Những lỗi thường gặp trong luật chơi tennis

Lỗi giao bóng

Đây là lỗi phổ biến nhất đối với người mới. Một cú giao bóng bị tính lỗi nếu:

• Bóng không qua lưới.

• Bóng ra ngoài ô giao bóng.

• Chạm chân vào vạch cuối sân.

• Giao bóng sai vị trí.

Nếu mắc lỗi ở cả hai lần giao liên tiếp, người chơi sẽ mất điểm.

Lỗi đánh bóng ngoài sân

Sau khi bóng đã vào cuộc, nếu cú đánh đưa bóng:

• Ra ngoài đường biên.

• Ra ngoài đường cuối sân.

• Không chạm phần sân hợp lệ.

• Thì điểm sẽ thuộc về đối thủ.

Lỗi chạm lưới

Người chơi không được:

• Dùng tay chạm lưới.

• Để vợt chạm lưới khi bóng còn trong cuộc.

• Dùng cơ thể làm rung lưới.

• Nếu vi phạm, người đó sẽ mất điểm ngay lập tức.

Luật đánh đơn và đánh đôi có gì khác nhau?

Luật thi đấu đơn

Trong đánh đơn:

• Mỗi bên chỉ có một người.

• Sử dụng phần sân hẹp.

• Không được đánh bóng ra khu vực hành lang.

• Yêu cầu người chơi có khả năng di chuyển và bao quát toàn bộ mặt sân.

Luật thi đấu đôi

Đánh đôi có nhiều điểm khác biệt.

• Mỗi đội gồm hai người.

• Sử dụng toàn bộ chiều rộng sân.

• Hai thành viên phối hợp để tấn công và phòng thủ.

• Lượt giao bóng được luân phiên giữa bốn người theo đúng thứ tự đã đăng ký từ đầu set.

• Đánh đôi đòi hỏi sự ăn ý, giao tiếp và chiến thuật nhiều hơn so với đánh đơn.

Kết luận

Nắm vững luật chơi tennis là bước khởi đầu quan trọng đối với bất kỳ ai yêu thích môn thể thao này. Từ cách tính điểm, quy định giao bóng, đổi sân cho đến những lỗi thường gặp, mỗi điều luật đều góp phần đảm bảo tính công bằng và tạo nên sức hấp dẫn của các trận đấu. Khi hiểu đầy đủ luật chơi tennis cơ bản và áp dụng đúng luật quần vợt, người chơi không chỉ tránh được những sai sót không đáng có mà còn nâng cao kỹ năng, chiến thuật và sự tự tin trên sân. Dù là người mới bắt đầu hay đã có kinh nghiệm, việc thường xuyên cập nhật và thực hành đúng luật sẽ giúp bạn tận hưởng trọn vẹn niềm vui mà tennis mang lại.

Nguồn: Sưu tầm